11 ژانویه 2022- محققان دانشگاه آلبرتا می گویند که به نقطه عطفی در تلاش برای حذف همیشگی تزریق انسولین برای افراد مبتلا به دیابت رسیده اند.

درکارآزمایی بالینی اخیر که برای اولین بار در انسان انجام شد، علائم اولیه ای از ایمنی کاشت سلول های پانکراس رشد یافته از سلول های بنیادی، در بدن گزارش شد، همچنین در برخی موارد این سلولها شروع به تولید انسولین کردند.

در این کارآزمایی، 17 فرد بزرگسال مبتلا به دیابت نوع 1 در شش مرکز در کانادا، ایالات متحده و اروپا، ایمپلنت‌های سلول‌های اندودرم پانکراس که از سلول‌های بنیادی پرتوان مشتق شده بودند را دریافت کردند.

هر بیمار ایمپلنت هایی از چندین دستگاه کوچک با لایه ای قابل نفوذ دریافت کرد که هر کدام با میلیون ها سلول پر شده بودند. این سلول‌ها از سلول‌های بنیادی مشتق شدند و سپس با تحریکات شیمیایی به نوعی از سلول‌های بنیادی تبدیل شدند که برنامه‌ریزی شده‌ اند که به سلول‌های جزایر تبدیل شوند.

محققانگفتند از 17 بیماری که این ایمپلنتها را دریافت کردند، 35 درصد علائم تولید انسولین را در خون خود پس از غذا، طی شش ماه پس از کاشت نشان دادند. علاوه بر این، 63 درصد شواهدی مبنی بر تولید انسولین در داخل دستگاه های ایمپلنت داشتند که پس از یک سال از بدن آنها خارج شدند.

پرفسور جیمز شاپیرو، استاد جراحی، پزشکی و جراحی انکولوژی در دانشکده پزشکی و دندانپزشکی دانشگاه آلبرتا، گفت: این یک یافته بسیار مثبت است.این پایان بازی نیست، اما یک نقطه عطف بزرگ در مسیر موفقیت است که نشان می‌دهد درمان‌های جزایر مشتق از سلول‌های بنیادی بی‌خطر هستند و می‌توانند علائمی از اثربخشی را در بیماران در کلینیک نشان دهند.

پرفسور شاپیرو، همچنین رهبری تیمی را بر عهده داشت که پروتکل ادمونتون را در دهه 1990 توسعه دادند، که راهی برای پیوند سلول‌های جزایر اهدایی ایجاد کرد و نیاز بیماران به انسولین تزریقی را کاهش داد. با این حال، او می‌گوید که بیماران همچنان به داروهای ضد رد پیوند نیاز دارند، که می‌تواند عوارض جانبی مانند افزایش خطر سرطان و آسیب کلیوی را بهمراه داشته باشد. تعداد سلول های جزایر اهدایی نیز محدود است.

پرفسور شاپیرو گفت: هدف اصلی این مرحله از کارآزمایی، اطمینان از ایمنی است، اما اضافه کرد که حداقل یک بیمار که 10 دستگاه در بدن او کاشته شده بود، توانست دوز انسولین خود را به میزان قابل توجهی کاهش دهد، که نشان دهنده ی اثربخشی بالقوه ی این روش درمانی است.

پرفسور شاپیرو گفت: ما شاهد بهبود کنترل قند خون بیماران هستیم، اما این سلول‌ها در حال حاضر تنها در مقادیر بسیار کم پیوند می‌شوند، بنابراین انتظار بی نیاز شدن بیماران از تزریق انسولین را نداریم. اما سلول‌های تولیدکننده انسولین انسانی درون حدود 65 درصد از دستگاه‌هایی که از زیر پوست بیماران بیرون ‌آوردیم، زنده مانده‌ بودند و در حدود یک سوم بیماران سطح انسولین قابل اندازه‌گیری در جریان خون خود داشتند. بنابراین برای اولین بار شروع بسیار خوبی با این درمان داشته ایم و من در مورد آن بسیار هیجان زده هستم.

هدف نهایی این تحقیق جدید، ایجاد منبع نامحدودی از سلول‌های جزایر است که می‌توانند بدون نیاز به داروهای ضد رد پیوند، با خیال راحت در بدن بیمار کاشته شوند.

پرفسور شاپیرو، گفت: ما در 100 سال گذشته از زمان کشف انسولین در کانادا، شاهد پیشرفت های زیادی بوده ایم. اما مسابقه هنوز تمام نشده است، ما در آخرین دور دو میدانی برای رسیدن به یک درمان قطعی هستیم و من واقعاً معتقدم که می‌توانیم از خط پایان عبور کنیم.

درمان‌های مبتنی بر سلول، نوید بخش هستند و چیزی بسیار بهتر از انسولین درمانی ارائه خواهند داد.باز هم، ما انتظار نداریم که در اولین مرحله دیابت را درمان کنیم، ما در تلاش هستیم در اولین بیماران تحت درمان با این روش، از ایمنی آن مطمئن شویم و اکنون می‌بینیم که این روش به جای کمک به یک بیمار خاص، واقعاً به نوع بشر در آینده ی دیابت کمک می‌کند، و با پیشرفت این روش، همه چیز تغییر خواهد کرد.

محققان گفتند: در مرحله بعدی تلاش می کنیم تا تعداد سلول پانکراس مشتق از سلول های بنیادی، را برای پیوندی که بتواند به تولید بهینه­ی انسولین در بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 و 2 کمک کند، برآورد کنیم.

منبع:

https://globalnews.ca/news/8503311/university-of-alberta-study-diabetes-insulin-producing-cells/